Pewien policjant fotografuje śluby, bar micwy i inne radosne wydarzenia. To jego sposób radzenia sobie z negatywnymi emocjami, z którymi spotyka się na co dzień w pracy. Inaczej by zwariował - mówi w rozmowie z Agnieszką Chrzanowską prof. Christina Maslach.

Christina Maslach jest profesorem psychologii na University of California w Berkeley. Autorka pionierskich badań nad wypaleniem zawodowym, opracowała Kwestionariusz Wypalenia Zawodowego. W zeszłym roku ukazała się w Polsce jej książka Prawda o wypaleniu zawodowym, którą napisała wspólnie z Michaelem P. Leiterem.

Agnieszka Chrzanowska: – Czy Pani Profesor była kiedykolwiek bliska wypalenia zawodowego? Czy dostrzegała Pani u siebie jego objawy? 

Christina Maslach: – Wydaje mi się, że uczelnia jako środowisko pracy oraz praca akademicka w znacznym stopniu chronią przed trudnościami, które mogą prowadzić do wypalenia. Uczelnia daje duże możliwości rozwoju, zachęca do samodzielności, sprzyja poczuciu skuteczności.  Pamiętam, że po raz pierwszy zetknęłam się z wypaleniem, kiedy byłam w jeszcze college’u. Przez dwa pierwsze lata studiów działałam jako wolontariuszka w ramach uczelnianego stowarzyszenia zrzeszającego ludzi chętnych do pomagania innym. Zostałam przydzielona do pracy z grupą około 10-letnich dziewcząt, które mieszkały w domu objętym programem pomocy.

Jedzenie typu fast food może pogarszać sprawność umysłową starszych ludzi i przyspieszać kurczenie się mózgu.

Starsi ludzie, u których poziom niektórych witamin i kwasów tłuszczowych omega-3 jest wysoki, lepiej wypadają w testach mierzących sprawność umysłową. Rzadziej obserwuje się u nich zmiany neurodegeneracyjne typowe dla choroby Alzheimera. Fast foody przynoszą odwrotne skutki.

Presja psychiczna może nas zamienić w strzępek nerwów. Sprawia, że nie możemy zebrać myśli, popełniamy błędy, zapominamy ważne informacje. Czasem jednak działa odwrotnie – uskrzydla naszą pamięć i ułatwia uczenie.

Za pięć minut odjeżdża pociąg. Taksówka stoi na czerwonym świetle. Nerwowo spoglądamy na zegarek. Czy zdążymy? Wreszcie dojeżdżamy do dworca. Teraz szybko biegniemy – przecież nie możemy się znowu spóźnić! Dlaczego tu jest tak tłoczno? Widzimy, że konduktor daje już sygnał do odjazdu. Rzucamy się do drzwi wagonu w ostatniej chwili. Nasze serce wali jak oszalałe, po czole spływają nam krople potu. Wyczerpani padamy na siedzenie. Uf, udało się! Kto nie przeżył czegoś podobnego?

Dla większości z nas stres to chleb powszedni. Może być spowodowany brakiem czasu, nadmiarem obowiązków, trudną sytuacją w domu, presją w pracy albo krytycznymi uwagami ze strony innych. Takie zdarzenia zaprzątają nasze myśli dłużej niż byśmy chcieli. Uwaga zawęża się wyłącznie do tego, co w danej chwili nas męczy. Stres uruchamia mechanizmy fizjologiczne. W trudnej sytuacji mózgowy system alarmowy powoduje wzrost wydzielania hormonów, które przygotowują organizm do walki bądź ucieczki.