pi膮tek, 12 sierpnia 2011
Oko za z膮b
David P. Barash, Judith Eve Lipton
Payback: Why We Retaliate, Redirect Aggression, and Take Revenge, Oxford University Press, 2011
Wyobra藕my sobie, 偶e szef ma z艂y dzie艅. Na jego drodze pojawia si臋 Kowalski i chc膮c nie chc膮c obrywa. Przypadkowo staje si臋 koz艂em ofiarnym. Roz偶alony Kowalski wraca do domu i kieruje swoj膮 z艂o艣膰 na 偶on臋. Ta z kolei denerwuje si臋 na syna. W ostatecznym rozrachunku ucierpi nawet pies. Znamy to? Ludzie wci膮偶 wy艂adowuj膮 sw贸j b贸l i z艂o艣膰 na innych, nawet tych, kt贸rzy nie maj膮 nic wsp贸lnego ze 藕r贸d艂em ich negatywnych emocji.
Socjobiolog David P. Barash oraz psychiatra Judith Eve Lipton w swej najnowszej ksi膮偶ce Payback zastanawiaj膮 si臋, dlaczego w reakcji na czyj膮艣 agresj臋 zadajemy jeszcze wi臋ksze cierpienie ni偶 to, kt贸rego sami doznali艣my. Autorzy przygl膮daj膮 si臋 zjawisku przeniesienia agresji. Wyja艣niaj膮, czym si臋 ono r贸偶ni od zemsty, odwetu czy wyr贸wnania rachunk贸w oraz pokazuj膮, jak sobie z nim radzi膰. Sk艂onno艣膰 kierowania agresji na innych i 鈥瀙rzenoszenia鈥 na nich naszego cierpienia nie jest zjawiskiem nowym albo wy艂膮cznie ludzkim 鈥 obserwujemy j膮 we wszystkich kulturach, epokach, a nawet gatunkach. Odpowiadaj膮 za ni膮 mechanizmy neurobiologiczne oraz ewolucyjne.
Payback: Why We Retaliate, Redirect Aggression, and Take Revenge, Oxford University Press, 2011
Wyobra藕my sobie, 偶e szef ma z艂y dzie艅. Na jego drodze pojawia si臋 Kowalski i chc膮c nie chc膮c obrywa. Przypadkowo staje si臋 koz艂em ofiarnym. Roz偶alony Kowalski wraca do domu i kieruje swoj膮 z艂o艣膰 na 偶on臋. Ta z kolei denerwuje si臋 na syna. W ostatecznym rozrachunku ucierpi nawet pies. Znamy to? Ludzie wci膮偶 wy艂adowuj膮 sw贸j b贸l i z艂o艣膰 na innych, nawet tych, kt贸rzy nie maj膮 nic wsp贸lnego ze 藕r贸d艂em ich negatywnych emocji.
Socjobiolog David P. Barash oraz psychiatra Judith Eve Lipton w swej najnowszej ksi膮偶ce Payback zastanawiaj膮 si臋, dlaczego w reakcji na czyj膮艣 agresj臋 zadajemy jeszcze wi臋ksze cierpienie ni偶 to, kt贸rego sami doznali艣my. Autorzy przygl膮daj膮 si臋 zjawisku przeniesienia agresji. Wyja艣niaj膮, czym si臋 ono r贸偶ni od zemsty, odwetu czy wyr贸wnania rachunk贸w oraz pokazuj膮, jak sobie z nim radzi膰. Sk艂onno艣膰 kierowania agresji na innych i 鈥瀙rzenoszenia鈥 na nich naszego cierpienia nie jest zjawiskiem nowym albo wy艂膮cznie ludzkim 鈥 obserwujemy j膮 we wszystkich kulturach, epokach, a nawet gatunkach. Odpowiadaj膮 za ni膮 mechanizmy neurobiologiczne oraz ewolucyjne.
Barash i Lipton przekonuj膮, 偶e pragnienie wzi臋cia odwetu, 鈥瀘dp艂acenia pi臋knym za nadobne鈥 jest czym艣 naturalnym, jednak niekiedy potrafimy wznie艣膰 si臋 ponad to, nie nara偶aj膮c przy tym swojej pozycji spo艂ecznej oraz samooceny. Autorzy przygl膮daj膮 si臋 zdolno艣ci przebaczenia i wyja艣niaj膮, dlaczego bywa ono takie trudne. Przywo艂uj膮 przyk艂ady z literatury, prawa, teologii, historii, 偶ycia codziennego i problem贸w spo艂ecznych.
Przytaczaj膮 r贸wnie偶 wiele fascynuj膮cych przyk艂ad贸w zachowa艅 zwierz膮t 鈥 dzi臋ki nim mo偶emy lepiej zrozumie膰 nasze w艂asne reakcje. Najlepszym podsumowaniem ksi膮偶ki jest proponowane przez autor贸w jedenaste przykazanie. Zgodnie z nim, zawsze, kiedy zastanawiamy si臋, jak post膮pi膰, zadajmy sobie pytanie, czy nasze dzia艂anie zwi臋kszy, czy zmniejszy ogrom cierpienia na Ziemi. I wybierzmy to, kt贸re ten b贸l obni偶y.
